Kodi chiombolo n’chiyani, ndipo n’chifukwa chiyani tikuchifuna?

Kodi chiombolo n’chiyani, ndipo n’chifukwa chiyani tikuchifuna?

Chiombolo ndi umboni wa chikondi chachikulu cha Mulungu ndi chifundo chake. Kodi chimatanthauza chiyani kwa ife?

10/21/2026—6 mphindi

Ndi Moyo wa Chikirisitu Wochitachita

Kodi chiombolo n’chiyani, ndipo n’chifukwa chiyani tikuchifuna?

Kodi chiombolo n’chiyani?

Chiombolo chimatanthauza kukonza ubale umene wasokonekera chifukwa chakuti mmodzi kapena onse awiri achita cholakwika. Kungatanthauzenso kulipira chipani chimodzi chifukwa cha cholakwika chimene chipani china chinachita, kuti akhazikitsenso mtendere pakati pawo. Mwachitsanzo, ngati munthu waphwanya lamulo la dziko, ayenera kulipira chindapusa kapena kupita kundende kuti akonze zinthu.

N’chifukwa chiyani ife timafunikira chiombolo?

Kuchimwa ndi kuswa malamulo a Mulungu. Chifukwa chake, sipangakhale mtendere pakati pa Mulungu ndi ochimwa, ndipo ochimwa sangalowe mu moyo wosatha. (Aroma 8:6-8; 1 Yohane 3:4-10.)

Ubale wabwino pakati pa Mulungu ndi anthu unawonongeka pamene Adamu ndi Hava sanamumvere Iye. Zowonongekazo zinali zovuta kwambiri kukonza ndipo zinakhudza mibadwo yonse, kuphatikizapo inu ndi ine. Uchimo unalowa pakati pa Mulungu ndi anthu, moti sakanathanso kukhala ndi chiyanjano chapamtima chimene anali nacho poyamba, chimene Mulungu ankachilakalaka kwambiri.

Tikakhala mu uchimo, timavomerezana nawo ndipo timaulola kuti uzitilamulira. Umakhala mbali ya moyo wathu. Ngati tasankha kulola uchimo kulowa m’miyoyo yathu, tidzaweruzidwa kuti tife (Aroma 8:13). “Malipiro a tchimo ndi imfa…” Aroma 6:23. Iyi si imfa yakuthupi yokha, komanso imfa yauzimu imene imatilekanitsa ndi Mulungu kwamuyaya mu mzimu wathu.

Zikunenedwa mu Aroma 3:10-18: “Palibe wolungama, ngakhale mmodzi … Onse apatuka … Palibe amene amachita zabwino, ngakhale mmodzi … Saopa Mulungu konse.” M’mawu ena, tonsefe ndife ochimwa ndipo tili ndi mlandu; ubale wathu ndi Mulungu wasweka, ndipo tonsefe tikuyenera imfa. Umu ndi mmene nkhaniyi ilili yaikulu. Ndipo sizikungonena za machimo akuluakulu oonekera, koma zikuphatikizapo machimo onse, kuphwanya malamulo onse a Mulungu ndi chifuniro chake.

Kodi timalandira bwanji chiombolo?

Pali chinthu chimodzi chokha chimene chingathetse mkwiyo wa Mulungu pa uchimo: kufa ku uchimo. Mulungu akanapereka wochimwa aliyense ku imfa chifukwa cha machimo ake, palibe munthu amene akanatsala padziko lapansi. Koma Mulungu ndi wachifundo ndi woleza mtima, ndipo amakonda zolengedwa zake, makamaka anthu. Safuna kuti anthuwo atayike kwamuyaya, koma akufuna kukonzanso ubale wake ndi iwo ndi kukhala nawo m'chiyanjano.

Chitetezero pansi pa lamulo la Chipangano Chakale

Mu Pangano Lakale, anthu ankatha kubweretsa nyama monga mwana wa nkhosa kukachisi kuti aperekedwe nsembe. Nyamayo inkayenera kukhala yaing’ono komanso yathanzi, yopanda chilema. Imfa ya nyamayo inkachotsera kapena “kulipirira” anthu machimo awo, ndipo ankakhululukidwa. “Pakuti moyo wa cholengedwa chilichonse uli m'magazi, ndipo ndawupereka kwa inu kuti muzichitira mwambo wopepesera machimo a moyo wanu pa guwa.  Pajatu magazi ndiwo amachotsa machimo chifukwa moyo uli m'menemo.” Levitiko 17:11.

Werengani Levitiko 16 ndi Ahebri 9:18-22 ponena za Tsiku la Chiombolo ndi nsembe yotetezera machimo mu Chipangano Chakale.

Koma magazi a nyama anali chizindikiro chabe ndipo sakanatha kuletsa anthu kuchimwa. Chiombolo chinayenera kuchitika mobwerezabwereza (Ahebri 10:1-4). Zinali zoonekeratu kuti chinachake chinkafunika kusintha.

Chitetezero ndi malipiro a machimo athu kudzera mwa Yesu mu Pangano Latsopano

Kusinthaku kunachitika kudzera mwa Yesu, amene anali Mwana wa Mulungu. Iye anasiya zonse zimene anali nazo ndipo anakhala munthu wokhala ndi umunthu wofanana ndi wa tonsefe, kutanthauza kuti anayesedwa m’zinthu zonse monga ife (Ahebri 4:15). Koma Yesu anabadwanso mwa Mzimu wa Mulungu, ndipo Mzimu umenewu anakhala naye moyo wake wonse, n’kumupatsa chifuniro ndi mphamvu zogonjetsa mayesero onse, motero sanachimwepo. (Mateyu 1:18-22; Luka 1:30-35; Afilipi 2:5-8; Yesaya 61:1-3.)

Koma pamapeto pake, Yesu, amene anali munthu yekhayo m’mʼbiri yonse amene anali woyera kotheratu ndipo sanachimwepo, anapachikidwa ngati chigawenga. Mu imfa imeneyi, Iye, amene anali Mwanawankhosa wa Mulungu wopanda chilema chilichonse, anadzitengera yekha chilango cha machimo a dziko lonse lapansi! Yesu anakhala nsembe, dipo la machimo athu, kotero kuti mkwiyo waukulu wa Mulungu pa uchimo uchoke pa ife tonse amene timakhulupirira mwa Iye. M’malo mwake, anatipatsa mphatso ya moyo wosatha! (Yesaya 53:4-11; Yohane 3:14-17; 1 Yohane 2:2.)

Werengani zambiri apa: N’chifukwa chiyani Yesu anayenera kufa pamtanda?

Mphatso ya chisomo

Sitingathe kuchita chilichonse mwa ife tokha kuti tiyenerere chikhululukiro ndi chipulumutso (Agalatiya 2:16; Aefeso 2:8-9). Chikhululukiro chopezeka kudzera mu chiwombolo, kudzera mu “malipiro” amene Yesu anapereka, ndi mphatso yaulere imene tiyenera kulandira mwa chikhulupiriro. Ndi mphatso yaulere yochokera kwa Mulungu chifukwa cha chisomo Chake, chikondi Chake ndi kuleza mtima Kwake pa ife. “Pakuti malipiro a tchimo ndi imfa, koma mphatso yaulere imene Mulungu amapereka ndi moyo wosatha mwa Khristu Yesu Ambuye athu.” Aroma 6:23

Werengani Aroma 5 zokhudza mphatso ya chisomo imene inabwera kudzera mwa Yesu.

Sitingathe kumvetsa mokwanira kufunika kwakukulu kwa “malipiro” amenewa, mphatso ya chisomo imene inaperekedwa chifukwa cha ife. Koma kuti tiyambe kumvetsa pang’ono, tiyenera kuvomereza kotheratu choonadi chokhudza ife eni. Choonadi chakuti ife tonse ndi ochimwa, tonse tachimwa, ndipo mwachibadwa ndife tonse odzikonda.

Tiyeneranso kumvetsa mmene Mulungu amaonera uchimo mozama. Uchimo ulibe malo ngakhale pang’ono mu moyo wamuyaya, ndipo sitikanakhala ndi mwayi popanda chifundo ndi chikondi cha Yesu Khristu, amene anapereka moyo wake kuti alipirire machimo athu. Koma kudzera mu mphatso yake ya chisomo, tapatsidwa mwayi watsopano wolandira moyo wosatha! Sitingathe kumuthokoza kapena kumulambira mokwanira chifukwa cha zimenezi!

N’chiyani chimachitika tikalandira chiombolo?

Nsembe za nyama mu Chipangano Chakale zinkangophimba machimo amene anthu anachita kuyambira pamene nsembe inaperekedwa komaliza, koma sizinkachotsa muzu wa uchimo—zilakolako zauchimo ndi zokhumba za m’chibadwa cha anthu. Anthu anali ofooka ndipo ankachimwa mobwerezabwereza, choncho mzunguliro wa uchimo ndi chikhululukiro sunathe.

Mu Pangano Latsopano, nsembe ya Yesu inalipira machimo onse a dziko lonse lapansi! Koma kodi moyo Wake ndi imfa Yake zinapangitsa bwanji kuti zimenezi zitheke?

Yesu anapeza mphamvu yolamulira uchimo ndi imfa chifukwa nthawi zonse ankamvera mokhulupirika chifuniro cha Mulungu, ndipo nthawi zonse ankati Ayi ku chifuniro chake (ku zilakolako ndi zokhumba za m’chibadwa chake chaumunthu). Nthawi zonse ankati Ayi pamene ankayesedwa, ankanyamula mtanda wake tsiku ndi tsiku, ndipo “ankapha” muzu wa uchimo m’moyo wake womwe. Mwa Yesu, Mulungu anatha kuchita zimene lamulo ndi nsembe za Pangano Lakale sizinakwanitse kuchita: Anatha kuweruza uchimo m’thupi (m’chibadwa cha munthu) usanachitike ndi kuonekera. (Aroma 8:3; Ahebri 2:14.)

N’chifukwa chiyani zimenezi zili zofunika kwambiri kwa ife? Yesu Mwiniwake anatiuza kuti tingathe kumutsatira ndi kukhala moyo womwewo. Luka 14:26-27. Chiombolo chinatipatsa mwayi woti tiyambe mwatsopano, ndipo chifukwa cha chitsanzo cha Yesu ndi Mzimu Woyera amene anatipatsa, tsopano tili ndi kuthekera ndi mphamvu zogonjetsa monga mmene Iye anagonjetsera, ndiponso kulandira cholowa cha zinthu zonse pamodzi ndi Iye. Chivumbulutso 2:7.

Positi iyi ikupezekanso ku

Nkhaniyi yachokera pa nkhani ya M van der Staal yomwe inasindikizidwa koyamba pa https://activechristianity.org/ ndipo yasinthidwa ndi chilolezo kuti igwiritsidwe ntchito pa tsamba lino.