Zakeyu mu mtengo wa mkuyu.
Ku Luka 19:1-10, tiwerenga nkhani ya Zakeyu, wokhometsa msonkho amene anakwera mumtengo wa mkuyu kuti aone Yesu. Koma pamene Yesu anamuitana, nthawi yomweyo analandira kuitana kwa Yesu kopatsa moyo wake tanthauzo ndi njira, ngakhale kuti zinatanthauza kusintha zinthu zazikulu m’moyo wake. Iye anakhala chitsanzo chachikulu cha zimene Mulungu angachite mwa munthu amene walandira kuitanaku ndi kusunga mawu a Yesu mumtima mwake payekha.
Mwina pali anthu ambiri masiku ano amene nawonso amakhala m’mwamba mu “mkuyu” wawo, akufuna kuona zizindikiro ndi zozizwitsa zimene Yesu akuchita. Iwo amangoyang’ana ali patali, koma alibe chidwi chenicheni ndi zimene Yesu amalalikira.
Yesu anaima pansi pa mkuyu n’kuuza Zakeyu kuti atsike msanga, chifukwa Iye ankafuna kukakhala kunyumba kwake. Zakeyu anayenera kusankha. Kufikira nthawi imeneyo ankangoyang’ana ali patali, koma tsopano zinali zokhudza moyo wake payekha. Anayenera kusankha zimene angachite ndi kuyitanidwa kumeneku — ndipo tithokoze Mulungu, anasankha bwino!
Mayitanidwe a kwa inu panokha
Koma kodi zonsezi zikukhudzana bwanji ndi ife masiku ano? Palibe Yesu panjira yathu amene amaima pansi pa “mtengo wathu wa mkuyu,” n’kunena kuti akufuna kubwera ndi kukhala nafe. Mwina osati motero kwenikweni, koma Mbuye mwiniwake akunena ku Chivumbulutso 3:20, “Taonani ndayima pakhomo ndikugogoda. Ngati wina amva mawu anga natsekula chitseko, ndidzalowamo ndi kudya naye, Ine ndi iyeyo.” Izi kwenikweni ndi zofanana ndi zimene Iye anauza Zakeyu. Lero, Yesu akuitana anthu monga mmene anachitira nthawi imeneyo, kuti atsegule zitseko za mitima yawo ndi kumulandira Iye monga Ambuye m’miyoyo yawo.
Yesu ananena izi kwa munthu wina mu mpingo wa ku Laodikaya amene anali wofunda, sanali wotentha kapena wozizira, moti Yesu anamva ngati kumulavula m’kamwa mwake. Yesu anamuuza kuti: “Iwe umati: ‘Ndine wolemera, ndine wachuma ndipo sindisowa kanthu.’ Koma sudziwa kuti ndiwe wovutika, womvetsa chisoni, waumphawi, wosaona ndi wamaliseche.” Chivumbulutso 3:17. Choncho munganene kuti munthu ameneyu sanali wabwino kuposa wokhometsa msonkho Zakeyu, amene ankabera anthu. Koma Yesu anali atayimirira pakhomo kwa onse awiri, kuwafunsa kuti alape ndi kukhala moyo wodzipereka kwathunthu ndi wachimwemwe kwa Mulungu.
Kwa Zakeyu, anamvera Yesu. Zikhale chimodzimodzi ndi ife, kuti timvetse kuti Yesu akulankhula nafe payekha-payekha—ngati kuti akunena dzina langa.
Mneneri Yesaya akunena ku Yesaya 50:4 kuti, “Mmawa uliwonse amandidzutsa. Amandiphunzitsa kumvetsera ngati wophunzira.” Zakeyu anali wokonzeka kumvera mawu a Yesu, ndipo atamva mawu Ake, nthawi yomweyo anamutsatira. Iye anamvetsa bwino kwambiri kuti Yesu ankalankhula kwa iye payekha. Ku Yohane 10:3, akunena kuti nkhosa zimamva mawu a m’busa, ndipo Iye amayitana nkhosa Zake ndi mayina awo ndi kuzitsogolera kutuluka. Umu ndi mmene Iye anachitira ndi Zakeyu, ndipo umu ndi mmene Iye akufuna kuchitira ndi ife tonse, ngati tili okonzeka kumvera mawu Ake ndi kuitana Kwake.
Chikondi cha moyo wonse
Chiyambi cha moyo wa chikhulupiriro wa Zakeyu chinali chabwino kwambiri. Anthu akamva chikondi chapadera kwa munthu wina amene ali wofunika kwambiri kwa iwo, chikondi chimenechi chimawapangitsa kuti athe kuchita zinthu zimene pakanakhala popanda icho zikanakhala zovuta kwambiri kapena zosatheka kuchita.
Izi tikuziwona mwa Zakeyu. Chikondi chimene analandira kuchokera kwa Yesu chinapanga chikondi champhamvu mwa iye kwa Yesu, moti sizinali zovuta kwa iye kukonza moyo wake m’masiku ochepa ndi kukonza zinthu pamene anavulaza anthu ena. Iye anaperekanso theka la chuma chake kwa osauka, ndipo anabwezera kanayi kuposa zimene anatenga ngati anabera munthu aliyense.
Ku 2 Akorinto 5:14-15, Paulo akufotokoza motere: “Pakuti chikondi cha Khristu ndicho chimatikakamiza, chifukwa tikutsimikiza kuti mmodzi anafera anthu onse, kotero kuti anthu onse anafanso. Ndipo Iye anafera anthu onse kuti amene ali ndi moyo asakhalenso ndi moyo wodzikondweretsa okha, koma akhale ndi moyo wokondweretsa Iye amene anawafera ndipo anaukitsidwanso.”
Baibulo silinena zambiri za moyo wa Zakeyu pambuyo pa izi. Tingayembekezere kuti anapitirizabe m’chikondi chimenechi kwa Ambuye ndi Mbuye wake mpaka kumapeto kwa moyo wake, monga zimanenera ku Ahebri 6:11-12: “Ife tikufuna kuti aliyense wa inu aonetse changu chomwechi mpaka kumapeto, kuti zichitikedi zomwe mukuyembekezera. Ife sitikufuna kuti inu mukhale aulesi, koma mutsatire anthu amene, pokhulupirira ndi kupirira, akulandira zimene zinalonjezedwa.”
Kodi mwakhululukidwa zambiri?
Palinso chinthu china choti tiphunzire pa nkhani ya Zakeyu: mmene mungachitire ndi anthu pamene mukufuna kukopa miyoyo yawo ku uthenga wabwino kapena kwa Khristu. Zakeyu, wokhometsa msonkho, ayenera kuti anadabwa kwambiri kuti Yesu anamuchitira chifundo chachikulu chotero ngakhale kuti anachimwa kwambiri. Iye mwina ankayembekezera kudzudzulidwa kwambiri m’malo mwa mawu abwino ndi achifundo amenewa.
Choncho ngati tikufuna kukhala “asodzi a anthu” opambana, tiyenera kusunga mumtima mawu a pa Aroma 2:4, pamene akunena kuti “ubwino wa Mulungu umakutsogolera ku kulapa.” Zakeyu anali chitsanzo choonekeratu chakuti njira imeneyi ingagwire ntchito bwino kwambiri kuposa kuimba munthu mlandu, kumudzudzula, ndi kuchita ngati woyang’anira ntchito wankhanza.
Mayi wauchimo ku Luka 7 amene anatsuka mapazi a Yesu ndi misozi yake, kuwadzoza ndi mafuta onunkhira bwino ndi kuwapukuta ndi tsitsi lake, mwina anakumananso ndi zimenezi: “..Machimo ake amene ndi ambiri akhululukidwa, monga chaonetsera chikondi chake chachikulu. Koma iye amene wakhululukidwa zochepa amakonda pang’ono.” Luka 7:47.
Tingaphunzire zambiri pano kuchokera mmene Ambuye ndi Mbuye wathu ankachitira ndi anthu, ngakhale tingamve kuti sayenera chikondi chotere ndi ubwino wochuluka chonchi chifukwa cha zoipa zonse zimene achita.
Ndipo tingaphunzirenso kuchokera kwa Zakeyu ndi mkazi wochimwa, kuti ifenso takhululukidwa zambiri, ndipo chifukwa chake tiyenera kukhala oyamikira ndi kusonyeza chikondi chathu kwa Yesu ndi Mulungu monga mmene anthu awiriwa anachitira!