Ganizani nokha

Ganizani nokha

Kodi mumangovomereza mwachimbulimbuli kulalikira konse kokhudza uchimo ndi chisomo, kapena mumalimba mtima kukhulupirira ndi kuganiza nokha?

11/4/2026—4 mphindi

Ndi Moyo wa Chikirisitu Wochitachita

Ganizani nokha

“Nanga tinene chiyani? Kodi tipitirire kuchimwa kuti chisomo chichulukirebe?” Aroma 6:1.

Pankhani ya funso limeneli, anthu nthawi zambiri amalakwitsa momvetsa chisoni. Kodi wochimwa amene anapulumutsidwa ndi chisomo cha Mulungu, koma poyamba anali woumira kwambiri, ayenera kupitirizabe kukhala woumira? Kodi munthu amene poyamba anali kapolo wa kudzikuza ayenera kupitirizabe kudzikuza? Kodi munthu amene anagonjera zilakolako zauchimo zamitundu yonse ayenera kupitiriza kukhala ndi moyo wotero? “Ayi. M’njira iliyonse! Popeza tinafa ku tchimo, nanga tidzapitirira bwanji kukhalabe m’menemo? Kodi simukudziwa kuti tonse amene tinabatizidwa mwa Khristu Yesu tinabatizidwa mu imfa yake? Chifukwa chake tinaikidwa m’manda pamodzi ndi Iye mwa ubatizo. Tinalowa mu imfa ndi cholinga choti, monga Khristu anaukitsidwa kwa akufa ndi ulemerero wa Atate, ifenso tikakhale m'moyo watsopano.” Aroma 6:2–4.

Kuchimwa ndi chisankho chochita mwadala

Amene abatizidwa mwa Khristu Yesu abatizidwa mu imfa yake, kutanthauza kuti afa ku uchimo. Ndipo uchimo ndi chiyani? Uchimo ndi kuswa lamulo.

Mtumwi akulankhula ndi anthu akuluakulu amene amadziwa zimene akuchita ndipo angathe kuswa lamulo. Sakulankhula ndi makanda amene sadziwa kusiyanitsa pakati pa chabwino ndi choipa. Makanda alibe moyo wakale umene achokera; sadziwanso kuti ayenera kukhala ndi moyo watsopano. Sangathe kupanga pangano la chikumbumtima chabwino ndi Mulungu (1 Petro 3:21), chifukwa palibe amene amapanga mapangano ndi makanda amene sangathe kupanga zisankho mozindikira. Makanda sangathe “kupitiriza kuchimwa,” ndipo palibe chifukwa chowalimbikitsira kuti asatero. Kulankhula ndi makanda otere za uchimo ndi chisomo kungakhale kupusa kotheratu.

Chikhulupiriro ndi maziko a moyo wopambana

“Pakuti ngati ife tinakhala amodzi ndi Iye mu imfa yake, tidzadzakhalanso ndithu amodzi ndi Iye mu kuuka kwake. Ife tikudziwa kuti umunthu wathu wakale unapachikidwa pamodzi ndi Iye kuti thupi la uchimo likhale lopanda mphamvu ndi kuti tisakhalenso akapolo a uchimo.” Aroma 6:5–6.

Kukhala ogwirizana ndi Khristu mu imfa yake ndi nkhani ya chikhulupiriro. Chikhulupirirochi ndicho maziko a moyo wogonjetsa. Tawukitsidwa pamodzi ndi Khristu, ndipo chifukwa cha kuuka kumeneko tikukhala moyo watsopano. Mwa chikhulupiriro, umunthu wathu wakale pamodzi ndi zilakolako ndi zokhumba zake wapachikidwa pamodzi ndi Iye pamtanda (Agalatiya 3:13). Izi sizisiya mpata wa nkhani zosatha zokhudza uchimo ndi chisomo—zimenezi si china koma kugwiritsa ntchito chisomo cha Mulungu ngati chowiringula cha uchimo. Zimene takumana nazo n’zakuti anthu akafika ku chikhulupiriro ndi kukhulupirira kuti angakhale moyo umene umunthu wawo wakale wapachikidwa, amakhala osangalala kwambiri ndi kukondwera ndi moyo watsopano chifukwa aukitsidwa pamodzi ndi Khristu.

Chiphunzitso chonyenga chakuti tingapitirize kuchimwa chifukwa chakuti pali chisomo chokwanira chimatchera anthu m’kusakhulupirira, moti satuluka m’misampha ya Satana ndi ya mdima. Koma zimenezi zimasintha pamene zimene mtumwi analemba pa Ahebri 10:16-18 zikukwaniritsidwa:

“Ili ndi pangano limene ndidzachita  nawo atapita masiku amenewo," akutero Yehova: ‘Ndidzayika malamulo anga m’mitima mwawo, ndipo ndidzawalemba m’maganizo mwawo,’ Ndipo akutinso: , ‘Sindidzakumbukiranso konse machimo awo ndi zolakwa zawo.’ Ndipo pamene machimo akhululukidwa, sipafunikanso nsembe yoperekedwa chifukwa cha machimowo.” Ahebri 10:16–18.

Kodi timalimba mtima kukhulupirira ndi kuganiza tokha?

N’zoona kuti n’zotheka kuchimwa maulendo 490 pa tsiku limodzi (Mateyu 18:22) n’kulandirabe chikhululukiro; koma aliyense amene amakhala choncho amakonda zilakolako zake zauchimo kuposa Mulungu, ndipo munthu wotere sadzafika pa moyo wogonjetsa uchimo. Koma sindikhulupirira kuti pali anthu amene amachimwa maulendo 490 pa tsiku limodzi n’kupempha chikhululukiro maulendo omwewo. Posakhalitsa angatope nazo n’kufunafuna njira yabwino ya moyo.

Kugwiritsa ntchito chiphunzitsochi kwa ana aang’ono kulibe tanthauzo lililonse. Ndiye, tiyenera kuchita chiyani? Kodi tiyenera kulola ena kutiganizira ndi kutitsimikizira kuti tikhulupirire chinthu chosatheka? Kodi tiyenera kulemba anthu ntchito kuti azitilalikira za uchimo ndi chisomo chaka ndi chaka, n’kuwalipira bwino chifukwa cha zimenezo? Kapena tingayerekeze kukhulupirira ndi kudziganizira tokha?

Abusa ali ndi udindo pa zimene amalalikira kwa anthu. Choncho, chifukwa cha iwo eni komanso chifukwa cha anthu, ayenera kuonetsetsa kuti alowa mu ufulu umene uli mwa Khristu ndi kupambana pa uchimo, kuti athe kuphunzitsa ena.

Alembi anapachika Yesu Khristu pamtanda chifukwa cha nsanje, ndipo zimenezi zakhala zikuchitikanso mobwerezabwereza m’mbiri yonse. Koma Mulungu sakondera anthu ena kuposa ena. Amalandira aliyense amene amakonda choonadi ndipo ali ndi mtima wolungama.

Pemphani chisomo ndi thandizo pamene mukuzifuna, ndipo simudzagwiritsa ntchito molakwika chisomo Chake mwa kupitiriza kuchimwa (Ahebri 4:16).

Positi iyi ikupezekanso ku

Nkhaniyi yolembedwa ndi Johan Oscar Smith yamasuliridwa kuchokera ku Norwegian, ndipo inayamba kuonekera ndi mutu wakuti “Tenk selv” mu magazini ya BCC ya “Skjulte Skatter” (“Chuma Chobisika”) mu Okutobala 1942. Yasinthidwa ndi chilolezo kuti igwiritsidwe ntchito pa tsamba lino.